Co to jest czysta wartość spadku i jak ją obliczyć?

Podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi czysta wartość, czyli wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po odjęciu wartości długów i ciężarów. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn ciężarem jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego rynkową wartość.

Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn nie zawierają zamkniętej listy długów i ciężarów obciążających nabyty spadek, dlatego w zakresie nieuregulowanym w ustawie należy posiłkować się definicją spadku zawartą w Kodeksie cywilnym, zgodnie z którą do spadku należą prawa i obowiązki majątkowe spadkodawcy z wyłączeniem tych, które bądź są ściśle związane z jego osobą, bądź też przechodzą na określone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Długiem związanym z nabyciem spadku są więc obowiązki majątkowe zmarłego wynikające z umów pozostających w mocy mimo jego śmierci, które z tą datą przeszły na spadkobierców.

I tak do długów spadku zaliczyć należy np. pożyczkę udzieloną spadkodawcy, niespłaconą za jego życia. Niespłacona pożyczka stanowić będzie po śmierci pożyczkobiorcy dług, który pomniejszy wartość nabytych przez spadkobiercę rzeczy i praw majątkowych i jako dług będzie uwzględniona w podstawie opodatkowania. Ciężarem spadku będzie również wartość obciążenia spadkobiercy obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu zwykłego, jeżeli zostanie wykonane.

Przykład:

Spadkobierca otrzymał w spadku 1 000 000 zł. Jednocześnie spadkodawca zobowiązał spadkobiercę do przekazania kwoty 100 000 zł na rzecz innej osoby. W rezultacie spadkobierca w celu wyliczenia podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn może od kwoty 1 000 000 zł odjąć 100 000 zł. Kwota ta bowiem będzie stanowiła dług spadku. Czysta wartość spadku wyniesie zatem 900 000 zł.

Długiem i ciężarem nie będą zaś wydatki ponoszone przez spadkobierców na odziedziczoną rzecz po dniu jej nabycia, ponieważ nie wynikają z obowiązków majątkowych spadkodawcy, czyli z roszczeń wobec spadkobierców. Długiem czy też ciężarem spadku nie będą np. opłaty związane z garażowaniem samochodu poniesione przez spadkobierców po śmierci spadkodawcy, mimo że zostaną poniesione jeszcze przed ostatecznym działem spadku.

Jak przygotować się do biznesowej sukcesji? Zobacz nasz film!

W zeznaniu podatkowym należy wymienić długi i ciężary obciążające składniki spadku, ponadto trzeba wskazać kwotę danego długu czy też ciężaru oraz odpowiednio je udokumentować. Długi i ciężary dotyczą spadku jako całości i w taki sposób należy je wpisać w deklaracji podatkowej; dopiero w kolejnych pozycjach zeznania należy wyliczyć wartość długów i ciężarów przypadających na udział podatnika.

Przykład:

Spadkodawca zostawił spadek, w skład którego wchodziły składniki majątku o wartości rynkowej 1 000 000 zł. Jednocześnie w skład spadku wchodziły zobowiązania pożyczkowe na kwotę 200 000 zł. Na spadkobiercę zobowiązanego do złożenia zeznania o nabyciu rzeczy i praw majątkowych przypada ¼ udziału w spadku. Spadkobierca będzie musiał w zeznaniu wykazać zobowiązanie pożyczkowe składające się na kwotę 200 000 zł i dołączyć dowody potwierdzające ich istnienie. Następnie dokona ich przeliczenia proporcjonalnie do posiadanego udziału w spadku (¼). W konsekwencji czystą wartość spadku będzie stanowić różnica pomiędzy wartością nabytego majątku, tj. 250 000 zł (¼ z 1 000 000 zł) i długami spadkowymi przypadającymi na udział w spadku wynoszącymi 50 000 zł (¼ z 200 000 zł). W konsekwencji czysta wartość spadku wyniesie 200 000 zł i to ona będzie stanowić podstawę opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn.

Warto mieć na uwadze, że jeżeli w skład spadku, obok innych składników majątku, wchodzić będzie także przedsiębiorstwo lub udział w przedsiębiorstwie, którego nabycie zwolnione jest z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, wówczas długi i ciężary związane z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa nie będą podlegać odliczeniu od wartości pozostałych rzeczy lub praw majątkowych, stanowiących przedmiot spadku.

Podstawa prawna: art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn; art. 922 k.c.

Powrót do PYTANIA I ODPOWIEDZI

Więcej na ten temat znajdziesz w książce „Zmiana warty”. Zamów już dziś!

Szukaj artykułu

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

Masz pytania?

Skontaktuj się z ekspertem!
Rafał Szymkowiak
Radca prawny

tel.: (+48) 601 715 496
r.szymkowiak@pragmatiq.pl

Inne artykuły na ten temat: