Jesteś po ślubie, nie masz dzieci i chcesz uniknąć kłopotów? − Koniecznie przeczytaj ten artykuł

Zgodnie z polskim prawem w przypadku śmierci małżonka, przy braku dzieci i testamentu, po schedę mogą zgłosić się rodzice albo rodzeństwo zmarłego. Z naszych doświadczeń wynika, że w takich przypadkach często dochodzi do bardzo niekorzystnych sytuacji, w tym konfliktów. 

Brak testamentu, a zasady dziedziczenia

Po zawarciu małżeństwa mało która para myśli o sporządzeniu testamentu. Tymczasem zawsze może zdarzyć się tragedia. Wtedy bezdzietna osoba, która pozostawała w związku małżeńskim może mieć problem z innymi współspadkobiercami.

Przy braku testamentu znajdą bowiem zastosowanie ustawowe zasady prawa spadkowego. Więcej o tym pisaliśmy w artykule: Czy lepiej sporządzić testament, czy zdać się na dziedziczenie ustawowe?

Jaki spadek przysługuje partnerowi?

Zgodnie z przepisami, w takim wypadku pozostałemu przy życiu partnerowi/partnerce nie należy się cały spadek lecz tylko połowa spadku. Przepisy przewidują, iż udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Może się więc zdarzyć, że aby spłacić nalegających na swoją część spadku teściów – główny spadkobierca musi sprzedać nieruchomość, samochód czy inne potrzebne do prowadzenia działalności przedmioty. W wielu przypadkach znacznie utrudnia to kontynuowanie wizji spadkobiercy.

Warto więc wyeliminować niepotrzebne ryzyko. Podstawowym rozwiązaniem będzie sporządzenie testamentu. O innych możliwościach planowania sukcesji pisaliśmy przykładowo w artykule: Sukcesja w firmie rodzinnej

Co oprócz testamentu? – prawo do zachowku

Oprócz sporządzenia testamentu warto pamiętać o prawie do zachowku o czym pisaliśmy w artykule: Zachowek – co to jest kto i kiedy może go żądać. Jest to ważne bowiem nawet w przypadku zapisania całości majątku w testamencie małżonkowi rodzice zmarłego partnera będą mogli domagać się zachowku w wysokości połowy ustawowej części spadku (czyli połowa z 1/2). Sporządzając testament i chcąc uniknąć konfliktów można zapisać określoną część majątku rodzicom. Jeżeli wartość otrzymanego w ten sposób majątku będzie wyższa niż wysokość hipotetycznego zachowku osoby te nie będą mogły podnosić roszczeń przeciwko małżonkowi, co w praktyce może okazać się dużym ułatwieniem. Inną możliwością jest zawarcie z przyszłymi spadkobiercami umowy o zrzeczeniu się dziedziczenia. Taką umową może skutecznie wyłączyć uprawnienie do otrzymania zachowku.

Jako współautor publikacji „Zagrożenia związane z konfliktami będącymi następstwem sukcesji oraz metody zapobiegania” mam przyjemność polecić Państwu publikację będącą podsumowaniem Konferencji Firm Rodzinnych w Łodzi zorganizowanej przez Społeczną Akademię Nauk. Plik do pobrania znajduje się w artykule. W powyższej publikacji omówiliśmy wnioski z raportu dotyczące ponad 300 sporów, które pojawiły się w spółkach. Szczególną uwagę poświęciliśmy przyczynom, nie uciekając jednak również od podania realnych rozwiązań dostrzeżonych problemów. Niewątpliwie brak rozważenia oraz właściwego uregulowania kwestii sukcesji naraża na powstanie niekorzystnych okoliczności dla sukcesorów. Dlatego działajmy rozważnie!

Jacek Miłaszewski

Inne artykuły na ten temat: