Co się dzieje po śmierci z udzielonymi pełnomocnictwami?

Z chwilą śmierci mocodawcy wygasa niemal każde pełnomocnictwo, nawet bez wskazanego okresu jego obowiązywania. Oznacza to, że od momentu śmierci mocodawcy jego pełnomocnik nie może podejmować w jego imieniu żadnych czynności. Naruszając tę zasadę, pełnomocnik musi się liczyć z obowiązkiem zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy oraz naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę, nie wiedząc o jego braku umocowania.

Posługiwanie się pełnomocnictwem po śmierci mocodawcy

Wyjątkiem od powyższej zasady są pełnomocnictwa niewygasające w chwili śmierci mocodawcy. Aby skorzystać z takiego pełnomocnictwa, nie wystarczy wskazać w jego treści stosowny zapis. Konieczne jest jeszcze wskazanie stosunku prawnego łączącego mocodawcę z pełnomocnikiem, w związku z którym zostało udzielone pełnomocnictwo niewygasające z chwilą śmierci mocodawcy. Takim stosunkiem prawnym może być np. przedwstępna umowa sprzedaży.

Przykład:

Sprzedawca zawarł z kupującym umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości. Zawarcie umowy przyrzeczonej miało nastąpić po roku, ale zapłata nastąpiła przy zawarciu umowy przedwstępnej. W związku z tym, aby mieć pewność, że ostatecznie dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej, sprzedawca udzielił pełnomocnictwa do jej zawarcia osobie wskazanej przez kupującego. W takiej sytuacji, jeżeli przed dniem zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedawca umrze, zaś:

a) w pełnomocnictwie nie zastrzeżono, że umocowanie nie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy – jego pełnomocnik nie będzie mógł zawrzeć umowy przyrzeczonej (pełnomocnictwo wygaśnie);

b) w pełnomocnictwie zastrzeżono, że umocowanie nie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy ze względu na umowę przedwstępną zawartą z kupującym – pełnomocnik sprzedawcy będzie mógł zawrzeć ostateczną umowę sprzedaży nieruchomości z kupującym (pełnomocnictwo nie wygaśnie).

Czy pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci?

Szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, którego może udzielić przedsiębiorca, jest także prokura. Zgodnie z prawem cywilnym śmierć mocodawcy nie powoduje wygaśnięcia prokury.

Jak przygotować się do zmiany warty? Zobacz nasz film!

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym wprowadza możliwość zastrzeżenia, że dotychczasowy prokurent po śmierci będzie pełnił funkcję zarządcy sukcesyjnego.

Zachęcamy do zapoznanie się z naszymi wpisami na takie tematy jak zarząd sukcesyjny ustawa oraz dziedziczenie firmy.

Warto dodać, że śmierć wspólnika spółki prawa handlowego nie ma wpływu na pełnomocnictwa udzielone przez spółkę. W takim przypadku to spółka jest mocodawcą, a śmierć jej wspólnika, który podpisał pełnomocnictwo reprezentując spółkę, nie wpływa na to udzielone pełnomocnictwo.

Podstawa prawna: art. 101 § 2, art. 103 k.c.; art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Powrót do PYTANIA I ODPOWIEDZI

Więcej na ten temat znajdziesz w książce „Zmiana warty”. Zamów już dziś!

Inne artykuły na ten temat: