Co się dzieje po śmierci z udzielonymi pełnomocnictwami?

Z chwilą śmierci mocodawcy wygasa niemal każde pełnomocnictwo, nawet bez wskazanego okresu jego obowiązywania. Oznacza to, że od momentu śmierci mocodawcy jego pełnomocnik nie może podejmować w jego imieniu żadnych czynności. Naruszając tę zasadę, pełnomocnik musi się liczyć z obowiązkiem zwrotu tego, co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy oraz naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę, nie wiedząc o jego braku umocowania.

Posługiwanie się pełnomocnictwem po śmierci mocodawcy

Wyjątkiem od powyższej zasady są pełnomocnictwa niewygasające w chwili śmierci mocodawcy. Aby skorzystać z takiego pełnomocnictwa, nie wystarczy wskazać w jego treści stosowny zapis. Konieczne jest jeszcze wskazanie stosunku prawnego łączącego mocodawcę z pełnomocnikiem, w związku z którym zostało udzielone pełnomocnictwo niewygasające z chwilą śmierci mocodawcy. Takim stosunkiem prawnym może być np. przedwstępna umowa sprzedaży.

Przykład:

Sprzedawca zawarł z kupującym umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości. Zawarcie umowy przyrzeczonej miało nastąpić po roku, ale zapłata nastąpiła przy zawarciu umowy przedwstępnej. W związku z tym, aby mieć pewność, że ostatecznie dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej, sprzedawca udzielił pełnomocnictwa do jej zawarcia osobie wskazanej przez kupującego. W takiej sytuacji, jeżeli przed dniem zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedawca umrze, zaś:

a) w pełnomocnictwie nie zastrzeżono, że umocowanie nie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy – jego pełnomocnik nie będzie mógł zawrzeć umowy przyrzeczonej (pełnomocnictwo wygaśnie);

b) w pełnomocnictwie zastrzeżono, że umocowanie nie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy ze względu na umowę przedwstępną zawartą z kupującym – pełnomocnik sprzedawcy będzie mógł zawrzeć ostateczną umowę sprzedaży nieruchomości z kupującym (pełnomocnictwo nie wygaśnie).

Czy pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci?

Szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, którego może udzielić przedsiębiorca, jest także prokura. Zgodnie z prawem cywilnym śmierć mocodawcy nie powoduje wygaśnięcia prokury.

Jak przygotować się do zmiany warty? Zobacz nasz film!

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym wprowadza możliwość zastrzeżenia, że dotychczasowy prokurent po śmierci będzie pełnił funkcję zarządcy sukcesyjnego.

Warto dodać, że śmierć wspólnika spółki prawa handlowego nie ma wpływu na pełnomocnictwa udzielone przez spółkę. W takim przypadku to spółka jest mocodawcą, a śmierć jej wspólnika, który podpisał pełnomocnictwo reprezentując spółkę, nie wpływa na to udzielone pełnomocnictwo.

Podstawa prawna: art. 101 § 2, art. 103 k.c.; art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Powrót do PYTANIA I ODPOWIEDZI

Więcej na ten temat znajdziesz w książce „Zmiana warty”. Zamów już dziś!

Inne artykuły na ten temat: